Choroby psów starzejących się – jak je rozpoznać?

Choroby psów starzejących się rozwijają się często pod przykrywką zwykłej starości – wolniejszy spacer, drzemka po drzemce i siwiejący pysk łatwo wziąć za naturalne zwalnianie tempa. Pies żyje jednak przeciętnie nawet siedem razy krócej niż człowiek, więc objawy, które u nas narastałyby latami, u czworonoga potrafią pojawić się w kilka miesięcy. Ten artykuł pokazuje, jak odróżnić spokojne starzenie od pierwszych sygnałów choroby – i kiedy reagować.

Szybkie fakty:

• Pies żyje przeciętnie około siedem razy krócej niż człowiek – dlatego choroby wieku starszego rozwijają się u niego szybciej i łatwo je przeoczyć.
• Najczęstsze choroby starszych psów to zwyrodnienia stawów, dyskopatia, choroby nerek i wątroby, nowotwory, cukrzyca, choroby serca i otyłość.
• Zaćma i zespół dysfunkcji poznawczych (psi Alzheimer) to dwa schorzenia, które najłatwiej pomylić ze „zwykłą starością”.
• Regularne wizyty kontrolne u weterynarza to najprostszy sposób, by wcześnie wychwycić niepokojące zmiany.

Starzejący się pies wymaga innego traktowania: odpowiedniego jedzenia, łagodniejszej aktywności i baczniejszej obserwacji. Im wcześniej opiekun zauważy niepokojące objawy, tym większa szansa, że uda się wydłużyć życie pupila i poprawić jego komfort. Sprawdźmy, jakie sygnały to normalna starość, a które powinny skłonić nas do wizyty u lekarza.

Pies wchodzi w wiek senioralny w różnym momencie, zależnie od rasy i wielkości. Małe rasy starzeją się wolniej i dłużej zachowują formę, duże i olbrzymie – znacznie szybciej, bo ich organizm zużywa się intensywniej. Tempo starzenia zależy też od dotychczasowego stanu zdrowia.

Psy, które wcześniej chorowały, często przechodzą przez ostatnią fazę życia z większymi problemami – choć nie jest to regułą. Czworonóg prowadzony przez całe życie na dobrze zbilansowanej karmie, aktywny i regularnie badany ma realnie większe szanse na pogodną starość bez poważnych dolegliwości. Wiek to nie choroba – to etap, który wymaga po prostu uważniejszej opieki.

Objawy starości u psa to przede wszystkim zmniejszona aktywność, więcej snu i mniejsza chęć do zabawy. Zmiana zachowania naszego psa nie zawsze musi oznaczać, że odczuwa dolegliwości lub cierpi z powodu choroby. Naturalne procesy starzenia się organizmu również wpływają na to, jak zachowuje się na co dzień nasz pupil.

Jakie więc są oznaki starzenia się psa? Przede wszystkim jest to zmniejszona aktywność zwierzęcia. Pies nie ma ochoty na zabawę, męczą go długie spacery, chętnie przesypia większą część dnia. Objawami starości u psów jest również zwiększona drażliwość, którą często powodują bodźce, na które zwierzę nie zwracało do tej pory uwagi.

Często spada również masa psa, pojawiają się zmiany w wyglądzie (np. siwiejąca na pysku sierść). Starzenie się psa często wiąże się z niechęcią do kontaktów z innymi zwierzętami oraz brakiem zainteresowania nauką nowych sztuczek. Nierzadko pojawiają się też problemy ze stawami i stanem kości. Odpowiedzią może być odpowiednia karma, taka jak Butcher’s Functional Joints (wspomagająca stawy) czy karmy z linii Butcher’s Pro Series wspomagające utrzymanie prawidłowej masy ciała nieco mniej mobilnego czworonoga. Więcej o doborze jedzenia dla psiego seniora znajdziesz w naszym poradniku jak dbać o naszego seniora i wybrać karmę starszego psa.

Niepokojące objawy choroby to te, które wykraczają poza spokojne zwalnianie tempa: kłopoty z chodzeniem, nagła agresja, zmiany w wyglądzie oczu czy gwałtowne wahania apetytu i pragnienia. Starość u psa, podobnie jak u innych zwierząt, wiąże się z ryzykiem występowania wielu chorób. Część z nich może mieć charakter przewlekły i rozwijać się stopniowo (np. problemy ze stawami), część zaś może mieć bardzo agresywny przebieg (jak niektóre rodzaje nowotworów). Dlatego codzienna obserwacja zwierzęcia pozwala zareagować wcześniej.

Choroby u psów starszych bardzo często dają sygnały, które mylnie odbieramy jako objawy starości. Wśród nich wymienić możemy między innymi kłopoty z chodzeniem, osowiałość, nagłe zmiany zachowania (np. pies zaczyna być agresywny, unikać naszego dotyku). Do wizyty u lekarza powinny zmotywować nas również:

• zmiany w wyglądzie oczu naszego pupila,
• zwiększenie lub zmniejszenie apetytu,
• nieprzyjmowanie płynów lub picie w zwiększonej ilości,
• biegunki czy zmiany skórne.

Starość czy choroba? Szybkie porównanie

Ten sam objaw może oznaczać starość albo chorobę – różnica tkwi w tempie i nasileniu zmiany. Tabela poniżej pomaga zorientować się, kiedy obserwować spokojnie, a kiedy działać.

Lista chorób, na które zapadają starzejące się psy, jest bardzo długa, a ryzyko ich wystąpienia zależy od rasy oraz opieki nad zwierzęciem. Psy karmione dobrze zbilansowaną karmą (bez konserwantów, dopasowaną do potrzeb czworonoga), aktywne, będące pod stałą kontrolą weterynaryjną mają bowiem znacznie większe szanse na długie życie bez dolegliwości.

Opiekunowie zwierząt w podeszłym wieku muszą jednak przygotować się na ryzyko wystąpienia chorób takich jak:

• zwyrodnienia stawów – postępujące zużycie chrząstki, które ogranicza ruch; więcej w artykule o chorobach stawów u psa,
• dyskopatia – schorzenie krążków międzykręgowych, dające ból i problemy z poruszaniem,
• choroby nerek i wątroby związane z niewydolnością tych narządów,
• nowotwory – od łagodnych guzów po agresywne zmiany złośliwe,
• cukrzyca – zaburzenie gospodarki cukrowej, którego objawy opisujemy w kompendium o cukrzycy u psa,
• choroby serca i układu krążenia – patrz choroby serca u psów,
• otyłość, która sama nasila pozostałe schorzenia; pomocny bywa nasz poradnik, co zrobić, kiedy pies ma nadwagę.

Najczęstszą chorobą oczu u starych psów jest zaćma – zmętnienie soczewki, które powoduje powolną utratę wzroku. To częsty problem, z którym mierzy się wielu opiekunów psich seniorów. Pupile zmagające się z zaćmą możemy leczyć operacyjnie – niestety, zabieg bywa ryzykowny dla psów w podeszłym wieku. Dlatego oczy psa trzeba regularnie obserwować.

Początkowo zaćmę można bowiem spowolnić, a nawet zatrzymać jej rozwój za pomocą kropli odżywiających soczewki. Pierwsze sygnały to przymglenie spojrzenia, niepewne poruszanie się po znanym mieszkaniu czy wpadanie na meble. Choroby oczu u psa są częstym schorzeniem u starszych pupili – im szybciej je zauważysz, tym skuteczniejsze leczenie.

Najczęstszą chorobą psychiczną psich seniorów jest zespół dysfunkcji poznawczych, potocznie zwany psim Alzheimerem. U starzejącego się psa liczy się nie tylko forma fizyczna, ale również kondycja psychiczna – a tę opiekunowie zazwyczaj lekceważą. Choroby psychiczne u starych psów są bowiem dość częstym zjawiskiem.

Psi Alzheimer to choroba związana z postępującą degeneracją tkanki mózgu. Do niedawna uważano, że jej objawy są naturalną konsekwencją starzenia się psa. Obecnie wiemy jednak, że powoduje ją odkładanie się złogów beta amyloidu (peptydów złożonych z aminokwasów). Objawy demencji u psa to:

• poczucie zagubienia – pies nie jest w stanie rozpoznać znanych sobie miejsc,
• zaburzenia snu – pies przesypia dnie i jest aktywny w nocy,
• utrata czystości,
• lęki separacyjne.

Ryzyko wystąpienia tego zaburzenia możemy zminimalizować, dbając o odpowiednią dietę psa (możliwie jak najmniej przetworzoną, z mięsa, bez konserwantów) oraz codzienną aktywność.

Psi senior powinien trafiać na badania kontrolne częściej niż młody pies – regularna wizyta to najprostszy sposób na wczesne wykrycie choroby. Lekarz szybciej niż opiekun odróżni naturalne objawy starości od sygnałów, że w organizmie dzieje się coś niepokojącego.

Podczas kontroli weterynarz oceni m.in. stawy, serce, nerki, stan jamy ustnej i wzrok. Wiele chorób seniorów – cukrzyca, niewydolność nerek, choroby serca – rozwija się po cichu, a wychwycone wcześnie łatwiej kontrolować. Między wizytami obserwuj wagę pupila, apetyt, ilość wypijanej wody i sposób poruszania się – to one najszybciej zdradzają, że coś się zmienia. Jeśli nie masz pewności, czy zmiana u pupila to powód do niepokoju, sprawdź też nasz poradnik, jak rozpoznać, że pies jest chory.

Po czym poznać, że pies się starzeje?

Pies senior ma mniej energii, więcej śpi, niechętnie biega i bawi się, bywa bardziej drażliwy. Często siwieje mu sierść na pysku i spada masa ciała. To naturalne objawy starości – same w sobie nie oznaczają choroby, ale obserwuj, czy nie towarzyszą im niepokojące sygnały.

Jakie choroby najczęściej dotykają starsze psy?

Do najczęstszych chorób psów starzejących się należą zwyrodnienia stawów, dyskopatia, choroby nerek i wątroby, nowotwory, cukrzyca, choroby serca oraz otyłość. U seniorów częsta jest też zaćma i zespół dysfunkcji poznawczych, czyli psi Alzheimer.

Czy psy chorują na Alzheimera?

Tak. Psi odpowiednik to zespół dysfunkcji poznawczych. Objawia się dezorientacją, zaburzeniami snu, utratą czystości i nasilonymi lękami. Odpowiednia dieta i codzienna aktywność pomagają ograniczyć ryzyko jego wystąpienia.

Jak zadbać o starszego psa na co dzień?

Psi senior potrzebuje karmy dopasowanej do wieku, spokojnej, regularnej aktywności i wygodnego, ciepłego legowiska, które oszczędza zmęczone stawy. Skróć spacery, ale rób je częściej, i zadbaj o łatwy dostęp do wody. Regularne wizyty u weterynarza oraz codzienna obserwacja zachowania pozwolą wcześnie wychwycić pierwsze objawy chorób.

Jak odróżnić starość od choroby u psa?

Spokojne zwalnianie tempa to starość. Sygnałem choroby są zmiany nagłe i wyraźne: silny ból, kulawizna, gwałtowny wzrost pragnienia, agresja, dezorientacja czy zmętnienie oczu. W razie wątpliwości najbezpieczniej zgłosić się do weterynarza.

Choroby psów starzejących się łatwo pomylić z naturalnymi objawami starości – i właśnie dlatego tak ważna jest codzienna obserwacja pupila. Starsze zwierzęta są bardziej narażone na rozwój różnego rodzaju chorób związanych z różnymi układami narządów. Dobrze mieć tego świadomość i wiedzieć, kiedy zmiany zachowania naszego pupila to normalne objawy starości u psa, a kiedy mamy do czynienia z niepokojącymi sygnałami, które mogą zwiastować choroby starych psów.

Pamiętaj też, że zwierzęta w starszym wieku powinny regularnie odwiedzać weterynarza. Lekarz szybciej ustali, czy pojawiające się objawy są związane z procesami starzenia, czy są sygnałem, że w organizmie psa dzieje się coś niepokojącego – i na przykład konieczna jest zmiana diety lub wdrożenie leczenia. Obserwuj swojego psa i reaguj na zmiany – wczesne rozpoznanie chorób psów starzejących się to najlepsza opieka, jaką możesz mu zapewnić.