Czego boją się psy – po czym poznać, że pies się boi?

Psy, podobnie jak ludzie, różnią się między sobą temperamentami i charakterami, ale również wrażliwością na zdarzenia, które potencjalnie mogą wywoływać u zwierząt niepokój lub strach. Tę różnicę najwyraźniej widać w przypadku pokazów sztucznych ogni, na które część psów reaguje lekkim niepokojem, a inne wymagają podania leków uspokajających (np. na czas Sylwestra). Czego najbardziej boją się psy?

Nagłe i głośne dźwięki

Psy boją się przede wszystkim nagłych i bardzo głośnych dźwięków: grzmotów podczas burzy, wystrzałów petard i fajerwerków, trąbienia klaksonów i sygnałów pojazdów służb bezpieczeństwa (zwłaszcza w przypadku psów mieszkających na co dzień z dala od ulicy), a także syren alarmowych czy nisko przelatujących samolotów / helikopterów. Niepokój u psa mogą wzbudzić również m.in. huk przypadkowo rozbitego talerza lub głośne trzaśnięcie drzwi (np. w wyniku przeciągu).

Dziwne zachowania ludzi i zwierząt

Źródłem niepokoju lub strachu mogą być niestandardowe zachowania ludzi i zwierząt znajdujących się w otoczeniu psa. Dotyczy to m.in. osób znajdujących się pod wpływem substancji odurzających, małych dzieci (jeśli pies nie ma na co dzień do czynienia z dziećmi), ale również nieznanych zwierzakowi seniorów (np. poruszających się z użyciem balkonika) czy osób borykających się z paraliżem, porażeniami i niedowładami kończyn. Niepokój u psa może także wzbudzić gwałtowna kłótnia opiekunów czy płacz jednego z nich.

Urządzenia domowe

Odkurzacz, mop parowy, pralko-suszarka, blender, ekspres do kawy… Wszystkie nowe urządzenia oraz urządzenia wydające głośne dźwięki mogą wywoływać niepokój lub strach u psa. Najwrażliwsze zwierzaki będą unikać kontaktu z wybranymi urządzeniami nawet wtedy, gdy te będą w stanie spoczynku.

Nowe przedmioty w otoczeniu

Z pewnością widzieliście jeden z mnóstwa krążących w sieci filmików, na których uwieczniono reakcję kotów na położonego w ich pobliżu ogórka (nie róbcie tego swoim pupilom!). Psy również boją się rzeczy, które znienacka pojawiają się w ich otoczeniu. Lęk u psa może wywołać zarówno nowy mały wazonik, jak i duży bujany fotel – gabaryty nie mają w tym przypadku znaczenia.

Samotność

Psy są stadnymi zwierzętami, dlatego mogą doświadczać lęku separacyjnego, gdy zostają same przez dłuższy czas.

Lęk separacyjny jest dość powszechnym problemem u psów i może być wynikiem naturalnej skłonności do bycia w stadzie oraz związanej z tym potrzeby towarzystwa. Kiedy pies zostaje sam w domu, może doświadczać lęku separacyjnego z wielu powodów:

1. Brak towarzystwa: Psy, które są przyzwyczajone do spędzania większości czasu z właścicielem lub innymi członkami rodziny, mogą czuć się zagubione i zaniepokojone, gdy zostają same.
2. Nagła zmiana rutyny: Psy są zwierzętami o silnym poczuciu rutyny. Nagłe zmiany w harmonogramie, takie jak długie godziny pracy właściciela lub częste wyjazdy, mogą prowadzić do lęku separacyjnego.
3. Historia traumatycznych doświadczeń: Psy, które doświadczyły traumatycznych doświadczeń w przeszłości, takich jak porzucenie, mogą być bardziej podatne na lęk separacyjny.
4. Brak stymulacji umysłowej i fizycznej: Brak odpowiedniej stymulacji umysłowej i fizycznej, takiej jak zabawa, spacery i interakcje z innymi zwierzętami, może prowadzić do lęku separacyjnego u psów.
5. Złe warunki bytowe: Warunki bytowe, takie jak mała przestrzeń, brak dostępu do światła słonecznego i świeżego powietrza, mogą pogłębiać lęk separacyjny.
6. Brak treningu związany z zostawianiem psa samemu: Brak odpowiedniego treningu związany z zostawianiem psa samemu może sprawić, że pies będzie bardziej narażony na lęk separacyjny. Brak pewności, co do tego, że właściciel wróci, może prowadzić do wzrostu niepokoju u psa.

Lęk separacyjny może prowadzić do różnych zachowań u psów, takich jak niszczenie mienia, nadmierny szczekanie, ucieczki z domu czy nawet problemy zdrowotne. Dlatego ważne jest, aby właściciel psi zrozumiał te potencjalne przyczyny i starał się zapewnić swojemu psu odpowiednie warunki i wsparcie, aby zmniejszyć lęk separacyjny.

Wizyty u weterynarza lub pielęgnacja

Wizyty u weterynarza, szczególnie gdy są związane z bolesnymi procedurami lub badaniami, mogą wywoływać lęk u psów. Również niektóre psy mogą bać się zabiegów pielęgnacyjnych, takich jak kąpiele czy strzyżenie pazurów.

Wizyty u weterynarza i zabiegi pielęgnacyjne mogą być stresujące dla wielu psów z kilku różnych powodów:

1. Obawa przed badaniami i zabiegami medycznymi: Dla niektórych psów badania fizyczne, pobieranie krwi, czy nawet tylko wizyta u lekarza weterynarii może być przerażające. Wielu psów boi się dotyku obcego człowieka, szczególnie gdy jest to związane z nieznanymi im procedurami medycznymi.
2. Lęk przed zastrzykami: Większość psów nie lubi zastrzyków. Dla niektórych może to być bardzo stresujące doświadczenie, zwłaszcza jeśli wizyta u weterynarza zawsze kończy się zastrzykiem.
3. Niepokój związany z transportem: Samo podróżowanie do kliniki weterynaryjnej może być stresujące dla psów, szczególnie jeśli mają one negatywne doświadczenia związane z jazdą samochodem.
4. Zabiegi pielęgnacyjne: Pies może bać się zabiegów pielęgnacyjnych, takich jak kąpiele, czesanie, czy strzyżenie pazurów. Niektóre psy nie lubią być dotykane w okolicach uszu, oczu lub łap, co może sprawić, że takie czynności stają się stresujące dla nich.
5. Zapachy i dźwięki w klinice weterynaryjnej: Zapachy dezynfekcji, dźwięki urządzeń medycznych czy krzyki innych zwierząt mogą dodatkowo podsycać lęk u psów, tworząc dla nich negatywne skojarzenia z wizytą u weterynarza.

Dla właścicieli psów istotne jest, aby starać się minimalizować stres swojego pupila podczas wizyt u weterynarza i zabiegów pielęgnacyjnych. Można to zrobić poprzez regularne ćwiczenia, aby pies przyzwyczaił się do dotyku i manipulacji, a także pozytywne wzmocnienie i nagradzanie psa za spokojne zachowanie w trakcie wizyt u weterynarza.

Burze

Dla niektórych psów burze są przerażające ze względu na głośne grzmoty i jasne błyskawice.

Dla wielu psów burze mogą być przerażającym doświadczeniem ze względu na kilka czynników:

1. Hałas grzmotów: Dźwięk grzmotów jest często bardzo głośny i nagły, co może być bardzo przerażające dla psów, zwłaszcza jeśli nie rozumieją, co się dzieje.
2. Jasne błyskawice: Silne błyskawice towarzyszące burzom mogą być również przerażające dla psów, ponieważ są one nagłe i mogą sprawić wrażenie, że świat się rozdziera.
3. Zmiany atmosferyczne: Niektóre psy mogą reagować na zmiany atmosferyczne, takie jak spadające ciśnienie powietrza czy zmiany temperatury, które towarzyszą burzom.
4. Elektryczność atmosferyczna: Niektóre psy mogą wyczuwać elektryczność atmosferyczną, która towarzyszy burzom, co może dodatkowo nasilać ich lęk.
5. Reakcje właściciela: Jeśli właściciel psa reaguje na burzę z lękiem lub niepokojem, pies może wyczuć tę emocję i również się zestresować.
6. Przeżycia z przeszłości: Jeśli pies miał negatywne doświadczenia związane z burzą w przeszłości, może to sprawić, że będzie bardziej podatny na lęk przed burzami w przyszłości.

Wiele psów, które boją się burz, może szukać schronienia, próbować się schować, drżeć, sapać lub być nadmiernie pobudzonych w czasie burzy. Dla niektórych psów lęk przed burzami może być tak poważny, że może prowadzić do stanów paniki lub nawet prób ucieczki. Dlatego ważne jest, aby właściciele psów oferowali swoim pupilom wsparcie i komfort w trakcie burz oraz szukali sposobów, aby pomóc im radzić sobie z lękiem przed burzami, na przykład poprzez stosowanie technik desensytyzacji lub korzystanie z produktów uspokajających.

Pies komunikuje się z otoczeniem werbalnie i niewerbalnie. Komunikacja werbalna u psa to przede wszystkim szczekanie, ale również wycie i warczenie. Zdecydowanie szerszy i bardziej zrozumiały dla człowieka jest wachlarz komunikatów niewerbalnych, którymi posługują się psy. Obserwując mowę ciała czworonoga możesz skutecznie odczytywać psie emocje. Po czym poznać, że pies się boi lub niepokoi?  Zwróć uwagę na postawę ciała, ułożenie jego uszu, ułożenie warg, języka i ekspozycję zębów oraz ogon.

Jak pies okazuje niepokój?

Niepokój to stan, w którym pies jeszcze nie wie, czy coś mu grozi i jak dokładnie ma się zachować. Wzmaga więc czujność, uważnie słucha i obserwuje otoczenie. Jak rozpoznać niepokój u psa?

• postawa ciała – lekko obniżona i napięta
• uszy – nastawione i nasłuchujące
• oczy – szeroko otwarte lub zmrużone, pies może unikać kontaktu wzrokowego z Tobą, zwłaszcza jeśli to Twoje zachowanie jest przyczyną jego niepokoju
• pysk – zamknięty lub lekko otwarty, z napiętymi wargami, pies może oblizywać wargi i ziewać
• ogon – lekko uniesiony i najczęściej nieruchomy (delikatne ruchy ogona są gestem uspokajającym psa, mają redukować napięcie i niepokój).

Jak pies okazuje strach i lęk?

Strach jest emocją, która sprawia, że pies chce stać się niewidoczny dla otoczenia. Po czym poznać że pies się boi?

• postawa ciała – skulona, z obniżoną głową, najczęściej pies stoi całkowicie nieruchomo
• uszy – złożone płasko przy głowie
• oczy – szeroko otwarte lub zmrużone, wzrok spuszczony (może być rozbiegany)
• pysk – lekko otwarty, pies może oblizywać napięte wargi i ziewać
• ogon – całkowicie nieruchomy, podwinięty pod brzuch i schowany między tylnymi nogami (w ten sposób pies ukrywa swój zapach).

Od strachu do postawy agresywnej

Pamiętaj, że przestraszony pies może stać się agresywny! Postawa agresywna bardzo często jest właśnie konsekwencją poczucia zagrożenia – w myśl zasady, że najlepszą obroną jest atak. Psa może na przykład przestraszyć dziwne zachowanie pijanego człowieka – jednak po rozpoznaniu źródła swojego lęku zwierzę może zmienić postawę z przestraszonej na gotową do ataku.

Taki pies wyprostuje się, usztywni i napnie mięśnie. Będzie miał nastroszoną sierść i szeroko otwarte oczy, którymi będzie wpatrywał się w źródło swojego niedawnego strachu, a obecnie adresata złości. Uszy będą napięte i spłaszczone wzdłuż głowy. Pies będzie miał otwarty pysk, a cofnięte wargi odsłonią zęby i dziąsła. Ogon będzie uniesiony na średnią wysokość i całkowicie nieruchomy.

Proces udomawiania psa rozpoczął się ponad 20 tysięcy lat temu. Przedstawiciele tego gatunku mieli towarzyszyć człowiekowi i zapewniać mu szeroko rozumianego bezpieczeństwo. I choć psy należą do odważnych zwierząt, gotowych do aktywnej obrony swoich opiekunów, nie oznacza to, że niczego się nie boją! Czego boją się psy? Przede wszystkim nagłych i głośnych dźwięków, niestandardowych zachowań ludzi i zwierząt, ale również  urządzeń domowych i  przedmiotów (nowych w ich otoczeniu). Umiejętne rozpoznawanie niepokoju i strachu u psa pozwala człowiekowi skutecznie wspierać pupila!