Golden retriever

Choć dziś goldeny kojarzą się głównie z życiem rodzinnym, długimi spacerami i rolą psów towarzyszących, ich historia jest zdecydowanie bardziej użytkowa. Historia rasy golden retriever sięga XIX wieku i Szkocji. To właśnie tam rozpoczęto planową hodowlę psa, który miał być doskonałym aporterem – wytrzymałym, inteligentnym, chętnym do współpracy i zdolnym do pracy zarówno na lądzie, jak i w wodzie.

Rasa powstała z myślą o myśliwym, który potrzebował psa pewnie pracującego w trudnym terenie, dobrze radzącego sobie z przynoszeniem postrzałków i jednocześnie łagodnego w pysku, czyli takiego, który potrafi delikatnie przynosić zwierzynę bez jej uszkadzania. W rozwoju rasy udział brały m.in. żółte retrievery, tweed water spaniel, setery i inne psy myśliwskie używane do aportowania. Z czasem udało się uzyskać psa o bardzo charakterystycznym typie: silnego, miękkiego w kontakcie, chętnego do pracy i niezwykle skupionego na człowieku.

To właśnie te cechy sprawiły, że golden retrievery są rasą psów tak wszechstronną. Z psa użytkowego i myśliwskiego golden stał się wspaniałym towarzyszem rodzin, psem terapeutycznym, pracującym, sportowym i pomocowym. Ale jego korzenie nadal są bardzo wyraźne. To nadal retriever, czyli pies stworzony do współpracy, ruchu, węszenia i aportowania.

Na zdjęciach golden bywa opisywany po prostu jako „ładny, złoty pies”. To pies harmonijny, mocny, ale nie ciężki. Ma miękki wyraz pyska, pogodny wygląd i taką sylwetkę, w której od razu widać sprawność. Nie jest ociężały, choć nie jest też przesadnie lekki. Nie ma w sobie ostrości ani surowości. To pies średniej wielkości, dobrze umięśniony, proporcjonalny, z mocnym grzbietem, dobrą klatką piersiową i płynnym ruchem.

Cechy charakterystyczne rasy i wzorzec

Najłatwiej rozpoznać goldena po miękkim spojrzeniu, obfitej sierści i harmonijnej sylwetce. Ale kiedy przyjrzeć się rasie dokładniej, widać o wiele więcej niż tylko „złote futro”.

Najważniejsze cechy wyglądu psa rasy golden retriever:

• Głowa – proporcjonalna do ciała, dobrze ukształtowana, bez ciężkości i bez przesadnej delikatności
• Pysk – mocny, ale łagodny w wyrazie; stop wyraźny, ale nie przerysowany
• Oczy – ciemne, przyjazne, z charakterystycznym spokojnym i inteligentnym spojrzeniem
• Uszy – średniej wielkości, osadzone mniej więcej na wysokości oczu, opadające
• Tułów – mocny, harmonijny, z prostą linią grzbietu i dobrze rozwiniętą klatką piersiową
• Kończyny – proste, mocne, dobrze ustawione, przystosowane do wydajnego ruchu
• Ogon – noszony na przedłużeniu linii grzbietu, bez zawijania nad plecy
• Sierść – prosta lub lekko falowana, z gęstym podszerstkiem
• Ruch – płynny, swobodny, wydajny, bez sztywności i bez ociężałości

Budowa ciała i proporcje

Golden retriever należy do psów średniej wielkości. Nie jest rasą małą, ale też nie sprawia wrażenia ciężkiego olbrzyma. To pies proporcjonalny, dobrze zbudowany i sprawny. Powinien wyglądać na silnego, ale nie topornego.

Wysokość w kłębie:

• psy zwykle około 56–61 cm
• suki zazwyczaj około 51–56 cm.

Waga dorosłych goldenów najczęściej mieści się w przedziale:

• suki około 25–32 kg
• psy około 30–34 kg.

Uwaga! Psy tej rasy mają skłonność do łatwego przybierania na wadze, dlatego bardzo ważna jest kontrola sylwetki. Golden nie powinien być ani zbyt chudy, ani „miękko zaokrąglony”. To pies aktywny, więc jego ciało powinno zachowywać sprawność, siłę i wyraźną linię.

Sierść i umaszczenie golden retrievera

Jeśli ktoś pyta, z czym najbardziej kojarzy się golden retriever, odpowiedź zwykle brzmi: z piękną, złotą sierścią. I rzeczywiście, to jedna z najbardziej charakterystycznych cech rasy. Trzeba jednak pamiętać, że nie chodzi wyłącznie o kolor. W przypadku goldena ogromne znaczenie ma także struktura szaty.

Sierść goldena powinna być gęsta, z wyraźnym podszerstkiem, który chroni psa przed wilgocią i chłodem. Włos okrywowy jest dość przylegający, prosty lub lekko falowany. Na nogach, ogonie, klatce piersiowej i spodzie ciała tworzy pióra. To właśnie one nadają goldenowi tę miękkość i „lekkość” w odbiorze, ale też sprawiają, że pielęgnacja nie jest opcjonalnym dodatkiem, tylko koniecznością.

Jeśli chodzi o kolor, dopuszczalne są różne odcienie złota i kremu. Nie powinien być to jednak odcień czerwony ani mahoniowy. W praktyce spotkasz zarówno bardzo jasne goldeny, jak i psy o bardziej nasyconym, ciepłym kolorze sierści. To naturalne dla rasy.

Charakter golden retrievera jest naprawdę wyjątkowy. Nie bez powodu ta rasa od lat uchodzi za jedną z najlepszych dla rodzin. Golden jest zwykle otwarty, towarzyski, nastawiony na współpracę i bardzo przywiązany do ludzi. Nie oznacza to jednak, że każdy osobnik automatycznie będzie idealny, bezproblemowy i „sam się wychowa”. Oznacza raczej, że rasa ma bardzo dobry potencjał do budowania bliskiej i łagodnej relacji z człowiekiem.

Golden retrievery są zazwyczaj pogodne, miękkie w kontakcie i bardzo społeczne. Chętnie uczestniczą w codziennym życiu domu. Lubią być blisko. Są zwykle przyjazne, emocjonalnie otwarte i dobrze reagują na spokojne prowadzenie. To nie jest rasa stworzona do samotnego funkcjonowania na podwórku. To pies, który naprawdę chce być częścią rodziny.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że to pies inteligentny, aktywny i wrażliwy. Jeśli nie dostaje odpowiedniej dawki ruchu, pracy i kontaktu, może się nudzić, frustrować albo wypracować sobie niepożądane zachowania. Dlatego opisując usposobienie goldena, nie można sprowadzać go tylko do hasła „miły pies”. To pies bardzo rodzinny, ale też bardzo potrzebujący.

Relacja z człowiekiem – dlaczego psy tej rasy są tak cenione?

Jest coś szczególnego w tym, jak golden buduje więź z człowiekiem. On zwykle nie tylko lubi ludzi – on naprawdę chce z nimi współpracować. To jedna z tych ras, które bardzo dobrze czytają emocje, szybko uczą się rytmu dnia domowników i często wyjątkowo mocno przywiązują się do swojej rodziny.

Właśnie dlatego tak wiele osób uważa, że golden retrievery to psy wręcz stworzone do życia blisko człowieka. Dobrze znoszą codzienne towarzyszenie, lubią kontakt, wspólne spacery, zabawę, zadania i zwykłą obecność. Dla wielu goldenów największą nagrodą nie jest nawet smakołyk, tylko możliwość robienia czegoś razem z opiekunem.

Ta bliskość ma jednak swoją drugą stronę. Rasa źle znosi długotrwałą samotność i bardzo monotonne życie. Jeśli golden przez większość dnia zostaje sam, bez aktywności i bez emocjonalnego kontaktu, może to mocno odbić się na jego samopoczuciu.

Golden retriever a dzieci i inne zwierzęta

W dobrze prowadzonym domu golden retriever zwykle świetnie odnajduje się przy dzieciach. Jest łagodny, kontaktowy, cierpliwy i mniej impulsywny niż wiele innych ras o podobnej wielkości. Oczywiście nie oznacza to, że można zostawić psa i małe dziecko bez nadzoru albo że każdy golden będzie tolerował wszystko. Ale ogólny profil rasy jest bardzo rodzinny.

Podobnie bywa z innymi zwierzętami. Goldeny z reguły dobrze funkcjonują z innymi psami, a przy rozsądnej socjalizacji potrafią też spokojnie żyć z kotami czy innymi zwierzętami domowymi. To rasa stosunkowo ugodowa i mało konfliktowa, choć jak zawsze ogromne znaczenie ma wychowanie, doświadczenia z młodości i charakter konkretnego psa.

Na tle wielu ras – tak. Ale to nie znaczy, że wychowanie goldena „dzieje się samo”. Po prostu rasa ma zwykle cechy, które sprzyjają nauce: jest inteligentna, nastawiona na człowieka, chętna do współpracy i relatywnie miękka psychicznie. To sprawia, że przy rozsądnym prowadzeniu i dobrym planie nauki golden potrafi robić naprawdę duże postępy.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że szczeniak goldena to nadal szczeniak. Potrafi być rozbiegany, rozemocjonowany, wszędobylski, skakać, podgryzać i testować granice. To, że wyrasta na cudownego psa rodzinnego, nie oznacza, że od początku jest spokojnym aniołkiem.

Dlatego tak ważne są:

• dobra socjalizacja od pierwszych miesięcy życia,
• spokojne i konsekwentne zasady,
• nauka samokontroli,
• codzienna praca nad skupieniem i odpoczynkiem.

Szkolenie goldena – jak pracować z tą rasą?

Szkolenie goldena powinno opierać się przede wszystkim na współpracy, przewidywalności i pozytywnym prowadzeniu. To rasa wrażliwa, więc źle znosi chaos, krzyk i presję. Zdecydowanie lepiej reaguje na czytelne zasady, spokojny ton i konsekwencję.

Golden retriever lubi mieć zadanie. Bardzo dobrze odnajduje się w aktywnościach użytkowych, węszeniu, aportowaniu, podstawowym i bardziej zaawansowanym posłuszeństwie, a także w wielu psich sportach. Jako pies z grupy retrieverów ma naturalną skłonność, by aportować, przynosić przedmioty, współpracować i działać z człowiekiem.

W praktyce najlepiej działają:

• krótkie, regularne sesje treningowe,
• praca na motywacji i relacji,
• różnorodne aktywności, które angażują głowę i ciało,
• unikanie nudy i ciągłego powtarzania jednego schematu.

Ponieważ jest tak łagodny i rodzinny, część osób zakłada, że to pies raczej spokojny i „łatwy w obsłudze”. Tymczasem to nadal retriever, czyli pies użytkowy o dużej potrzebie aktywności. Golden potrzebuje nie tylko spacerów, ale też sensownych zadań. Samo wyjście „na siku i wokół osiedla” zdecydowanie mu nie wystarczy.

To nie jest rasa ekstremalna pod względem energii, ale też nie jest kanapowcem. Dobrze czuje się przy regularnym ruchu, możliwości węszenia, zabawie w aport i aktywnościach z człowiekiem. Lubi długie spacery, wyprawy, wodę i zadania, w których może wykorzystać swoje naturalne predyspozycje.

U dorosłego, zdrowego goldena najczęściej potrzebna jest codziennie sensowna dawka ruchu połączona z pracą umysłową. Właśnie to daje tej rasie najlepszy balans.

Pielęgnacja tej rasy nie jest skomplikowana, ale wymaga regularności. Sierść golden retrieverów trzeba wyczesywać systematycznie, szczególnie w okresie linienia. Jeśli tego zaniedbasz, futro zacznie być wszędzie: na podłodze, ubraniach, kanapie, w samochodzie i prawdopodobnie również w herbacie.

Najważniejsze elementy codziennej opieki to:

• regularne wyczesywanie sierści i podszerstka,
• kontrola uszu, które u ras z opadającymi uszami wymagają uważności,
• przycinanie pazurów,
• dbanie o zęby i jamę ustną,
• kontrola skóry, szczególnie po spacerach w terenie i kąpielach.

Golden kocha wodę, błoto i aktywność, więc jego regularna pielęgnacja przedstawicieli tej rasy to nie tylko „ładne futro”, ale też zwykłe utrzymanie komfortu i zdrowia.

Żywienie czworonoga tej rasy wymaga rozsądku, bo golden ma zwykle świetny apetyt. To psy, które dość łatwo uczą się prosić, patrzeć wzruszająco i przekonywać domowników, że absolutnie od tygodnia nic nie jadły. W praktyce jednak psy tej rasy mają skłonność do nadwagi, więc dieta musi być dobrze kontrolowana.

Podstawą powinna być dobra jakościowo karma dopasowana do wieku, poziomu aktywności i stanu zdrowia. Inne potrzeby ma szczeniak, inne młody aktywny pies, a jeszcze inne starszy golden po zabiegu ortopedycznym albo mniej ruchliwy. Warto też pamiętać, że goldeny bywają podatne na problemy stawowe, więc utrzymywanie prawidłowej masy ciała ma tu ogromne znaczenie.

Dobre żywienie powinno wspierać:

• utrzymanie prawidłowej sylwetki,
• zdrowie stawów,
• dobrą kondycję skóry i sierści,
• stały poziom energii.

Golden retriever nie należy do ras całkowicie wolnych od obciążeń. Jaka jest średnia długość życia przedstawiciela rasy golden retriever? Najczęściej mówi się o około 10–12 latach, choć oczywiście zdarzają się psy żyjące dłużej.

Wśród problemów zdrowotnych, na które trzeba szczególnie uważać, wymienia się m.in.:

• dysplazję stawów biodrowych i łokciowych – czyli nieprawidłowy rozwój stawów, który może prowadzić do bólu, kulawizn i zmian zwyrodnieniowych,
• skłonność do niektórych chorób nowotworowych,
• problemy skórne i alergiczne,
• choroby oczu,
• podatność na nadwagę, która dodatkowo obciąża układ ruchu.

Jeśli chodzi o układ kostno-stawowy, w kontekście goldena bardzo często pojawia się właśnie temat: dysplazja stawów, a dokładniej dysplazję stawów biodrowych i łokciowych. To jedna z tych kwestii, które przyszły opiekun powinien traktować naprawdę poważnie. Dlatego przy wyborze hodowli nie wolno pomijać badań rodziców. Dobry hodowca powinien przedstawiać wyniki badań ortopedycznych i świadomie prowadzić dobór psów hodowlanych.

Golden retriever najlepiej odnajdzie się u osób, które naprawdę chcą żyć z psem, a nie tylko go mieć. To rasa idealna dla kogoś aktywnego w codzienny, normalny sposób – niekoniecznie sportowca, ale też nie kanapowca. Dla kogoś, kto lubi spacery, kontakt, zabawę i budowanie relacji.

To bardzo dobry wybór dla ludzi, którzy:

• chcą psa rodzinnego i łagodnego,
• mają czas na ruch, pracę i codzienny kontakt z psem,
• są gotowi na systematyczne wychowanie i szkolenie,
• szukają rasy inteligentnej, posłusznej i nastawionej na współpracę.

To nie będzie natomiast najlepsza rasa dla kogoś, kto pracuje poza domem całymi dniami, nie lubi sierści, nie ma czasu na aktywność albo marzy o psie „samowystarczalnym”.

Pytanie o to, ile kosztuje golden, pojawia się bardzo często i trudno się temu dziwić. To popularna rasa, więc ofert jest dużo. Problem w tym, że duża liczba ogłoszeń nie zawsze oznacza dobrą jakość. W przypadku goldena cena szczeniaka z legalnej, odpowiedzialnej hodowli zwykle wynosi kilka tysięcy złotych – w zależności od linii, hodowli i badań rodziców.

Trzeba jednak pamiętać, że koszt zakupu to dopiero początek. Potem dochodzą:

• dobre żywienie,
• opieka weterynaryjna,
• profilaktyka,
• szkolenie,
• akcesoria,
• pielęgnacja,
• wydatki związane z aktywnością i zdrowiem.

W przypadku ras tak popularnych jak golden szczególnie trzeba uważać na „okazyjne” ogłoszenia. Niska cena bardzo często oznacza oszczędności tam, gdzie nie powinno się ich robić.

Na koniec coś lżejszego! Poznaj ciekawostki o psach rasy golden retriever.

• Golden retriever należy do grupy retrieverów, czyli psów stworzonych do aportowania postrzałków. To właśnie dlatego rasa od początku była hodowana jako energiczny pies użytkowy do delikatnego przynoszenia zwierzyny z lądu i z wody.
• Początki rasy prowadzą do szkockiego majątku Guisachan i lorda Tweedmoutha. To on jest uznawany za twórcę rasy, a pierwsze goldeny wywodziły się z kojarzenia żółtego retrievera z tweed water spaniel.
• Przez jakiś czas rasa nie funkcjonowała oficjalnie pod dzisiejszą nazwą. The Kennel Club uznał ją początkowo jako „yellow” retriever, a dopiero później utrwaliła się nazwa golden retriever.
• Goldeny naprawdę słyną z „miękkiego pyska”. To nie tylko ładne określenie – retriever powinien umieć nieść zdobycz tak delikatnie, by jej nie uszkodzić. W odniesieniu do goldenów często powtarza się nawet, że potrafią nieść surowe jajko, nie rozbijając skorupki.
• To rasa, która bardzo długo zachowuje „szczenięcy” styl bycia. AKC (American Kennel Club) zwraca uwagę, że golden retrievery dojrzewają dość wolno i potrafią być rozbawione, żywiołowe i trochę niepoważne jeszcze długo po wejściu w dorosłość.
• Goldeny są z natury „mouthy”, czyli lubią coś nosić w pysku. Patyk, piłka, zabawka, skarpetka, a czasem coś absolutnie przypadkowego — to zachowanie jest mocno związane z ich retrieverowym pochodzeniem.
• Wiele goldenów naprawdę kocha wodę, a ich sierść nie jest przypadkowa. Rasa ma gęstą, podwójną, częściowo wodoodporną okrywę włosową, która pomagała pracować w trudnych warunkach i podczas aportowania z wody.
• Golden retrievery często świetnie odnajdują się w pracy jako psy terapeutyczne, asystujące i przewodniki – to jedna z głównych ras wykorzystywanych do pracy z osobami z niepełnosprawnością wzroku, posiadająca również szczególne predyspozycje do terapii i wsparcia emocjonalnego.
• Jeden golden retriever z programu Guide Dogs przeszedł do historii naprawdę spektakularnie. Pies o imieniu Trigger został ojcem ponad 300 szczeniąt dla organizacji szkolącej psy przewodniki, a jedna z jego partnerek urodziła rekordowy miot liczący 16 szczeniąt.
• Choć goldeny kojarzą się z „miśkami do przytulania”, to są też świetnymi sportowcami. Rasa bardzo dobrze radzi sobie w obedience, agility, dock diving i innych aktywnościach, bo łączy inteligencję, chęć współpracy i dobrą sprawność fizyczną.