Kleszcz u kota – jak usunąć i jakie choroby przenosi?

Dorosły kleszcz ma osiem odnóży oraz wyspecjalizowany aparat gębowy z nożyczkami (chelicerae) i ryjkiem (hypostome). Za pomocą nożyczek wcina się w skórę, a dzięki ryjkowi tworzy w ukrwionej tkance otwór. Ryjek ma dodatkowo długi rząd kolców – po wbiciu w skórę żywiciela pasożyt pozostaje do niego mocno przytwierdzony.

Niektóre gatunki wytwarzają też kleistą substancję, która jeszcze szczelniej wiąże kleszcza ze skórą. Ślina kleszczy zawiera środek znieczulający – dlatego Twój zwierzak nie czuje momentu ukłucia. Jest ono bezbolesne mimo stosunkowo grubego hypostomu.

Kleszcz żyje 2-4 lata i przechodzi przez trzy stadia rozwojowe: larwę, nimfę i postać dorosłą. W każdym z nich żywi się krwią żywiciela, niezbędną do przejścia na kolejny etap. Dorosła samica może pozostawać wczepiona w skórę zwierzaka od kilku do kilkunastu dni – po odpadnięciu składa w ziemi od kilkuset do kilku tysięcy jaj.

Koty są czyściochami – małe kleszcze wędrujące po sierści najczęściej usuwają podczas wylizywania. Po wczepieniu się kleszcza w kocią skórę zwierzak ma już nikłe szanse na samodzielne usunięcie pasożyta.

Szukając kleszcza, sprawdź dokładnie okolice głowy, szyi i uszu, pachwiny, pachy oraz przestrzenie między palcami. To miejsca o cienkiej skórze – kleszcz chętnie wybiera je jako punkt wkłucia. Przeczesuj sierść opuszkami palców, szukając twardych, wypukłych grudek przytwierdzonych do skóry. Mała nimfa kleszcza – wielkości maku – bywa trudna do wypatrzenia, dlatego kontrolę przeprowadzaj po każdym powrocie kota z zewnątrz.

Tak, kleszcz u kota sam odpadnie po 2-14 dniach, gdy w pełni napije się krwi. Nie czekaj na to. Szybkie usunięcie pasożyta chroni Twojego pupila przed poważnymi powikłaniami – a usunięcie kleszcza w ciągu pierwszych 24 godzin drastycznie zmniejsza ryzyko zakażenia chorobami odkleszczowymi.

Kleszcz pod skórą kota stanowi zagrożenie dla jego zdrowia. Silna inwazja u młodych kociąt lub kotów chorych i osłabionych może prowadzić do anemii. Największym zagrożeniem są jednak patogeny w ślinie kleszczy – chorobotwórcze drobnoustroje dostają się do organizmu kota przez aparat gębowy pasożyta.

Ryzyko chorób odkleszczowych u kota jest niższe niż u psa, ale nie należy go lekceważyć. Kleszcze usuwaj od razu po zauważeniu na skórze pupila, a następnie obserwuj go przez kilka dni – jeśli zobaczysz niepokojące objawy, jedź do weterynarza. Więcej o innych pasożytach u kota i ryzyku z nimi związanym znajdziesz w osobnym artykule.

Do chorób przenoszonych przez kleszcze u kotów należą m.in.:

• Hemobartoneloza – niedokrwistość zakaźna kotów; najczęstsza choroba odkleszczowa, może powodować przewlekłą anemię
• Bartoneloza – choroba kociego pazura; zakaźna o łagodnym przebiegu, może objawiać się gorączką i powiększonymi węzłami chłonnymi
• Borelioza – u kotów przebiega w większości przypadków bezobjawowo

Kleszcz u kota – objawy

Objawy chorób odkleszczowych u kotów są niespecyficzne i trudne w diagnozowaniu. Miejsce po ugryzieniu kleszcza może swędzieć. Po odpadnięciu lub wyciągnięciu kleszcza skóra kota bywa tkliwa, zaczerwieniona i obrzęknięta – to miejscowy odczyn zapalny lub alergiczny.

Gorączka, apatia i powiększone węzły chłonne to sygnał do pilnej wizyty. Sprawdź pełną listę niepokojących objawów u kota, które zawsze wymagają konsultacji weterynaryjnej.

Profilaktyka przed kleszczami u kota

Lepiej zapobiegać niż leczyć – ta zasada sprawdza się tu doskonale. Koty chronisz preparatami w formie kropel spot-on, sprayów lub obroży. Przy obrożach wybieraj wyłącznie nowoczesne modele – takie, które pękają przy silnym szarpnięciu i minimalizują ryzyko powieszenia się kota, np. podczas przeskakiwania przez płot.

Stosuj wyłącznie preparaty przeznaczone dla kotów. Środki na kleszcze dla psów mogą zawierać permetrynę – substancję śmiertelnie niebezpieczną dla kotów. Więcej o profilaktyce zdrowotnej przeczytasz w artykule jak dbać o zdrowie kota.

Szukając odpowiedzi na pytanie „kleszcz u kota jak wyjąć?” trafisz na opisy niebezpiecznych praktyk, których efektem może być urwany kleszcz u kota oraz uszkodzenia skóry zwierzaka – a to wiąże się z podwyższonym ryzykiem stanu zapalnego lub zakażenia chorobą odkleszczową.

Jak NIE usuwać kleszcza?

Kleszcza wbitego w skórę kota nie smaruj tłuszczem ani alkoholem. Nie ściskaj go i nie zgniataj w żaden sposób. Do usuwania kleszczy nie możesz używać nożyczek, cążek ani obcinaczy do paznokci. Jeśli nie masz pod ręką specjalistycznego urządzenia – użyj pęsety z wygiętymi końcówkami (prosta pęseta zmiażdży kleszcza!).

Jak prawidłowo usunąć kleszcza ze skóry kota?

Do usuwania kleszczy ze skóry kota najlepiej używać kleszczołapek, lassa do kleszczy lub kleszczkarty – wszystkie kupisz w aptece lub sklepie zoologicznym.

1. Zapewnij kotu spokojną, bezpieczną pozycję – najlepiej na rękach drugiej osoby, która zadba, żeby zwierzak nie ruszał się podczas zabiegu.
2. Umieść szczypce, lasso lub rowek kleszczkarty jak najbliżej skóry – poniżej tułowia i głowy kleszcza.
3. Kleszczołapkami i lassem – pociągaj narzędzie w górę, wykonując równocześnie lekki obrót. Kleszczokartą – przesuwaj do przodu i do góry.
4. Fragment pajęczaka wystający ponad skórę – usuń go pęsetą.
5. Jeśli część tkwi głębiej lub nie możesz jej usunąć pęsetą – jedź do weterynarza.
6. Zdezynfekuj skórę w miejscu po usunięciu kleszcza.
7. Kleszcza trwale zniszcz – włóż go między złożoną kartkę papieru i zmiażdż twardym przedmiotem. Żywego kleszcza nie wrzucaj do toalety – pasożyt przeżywa w wodzie.

Urwany kleszcz u kota – co dalej?

Urwany kleszcz u kota to częsty wynik pośpiesznego usuwania. Sprawdź miejsce ugryzienia – jeśli fragment pajęczaka wystaje ponad skórę, usuń go pęsetą. Gdy część tkwi głębiej, nie próbuj jej wydłubywać. Nieumiejętne działanie wbija resztki jeszcze głębiej i zwiększa ryzyko infekcji. W takiej sytuacji jedź do weterynarza. Przez kilka kolejnych dni obserwuj miejsce ugryzienia – zaczerwienienie i obrzęk zwykle ustępują w ciągu 1-2 dni, ale gorączka lub apatia to sygnał do pilnej wizyty.

Jak sprawdzić, czy kot ma kleszcza?

Po powrocie kota z zewnątrz przejdź opuszkami palców przez całą sierść, szukając twardych, wypukłych grudek. Kleszcze najchętniej wbijają się w miejsca o cienkiej skórze: za uszami, na szyi, w pachwinach, pod pachami i między palcami.

Czy kleszcz u kota sam odpadnie?

Tak, kleszcz odpadnie po 2-14 dniach, gdy napije się krwi. Nie czekaj jednak na to – im szybciej go usuniesz, tym mniejsze ryzyko zarażenia chorobą odkleszczową.

Jakie choroby przenosi kleszcz u kota?

Kleszcze u kotów przenoszą głównie hemobartoneloze (niedokrwistość zakaźną), bartoneloze i boreliozę. Ryzyko u kotów jest niższe niż u psów, ale nie zerowe – każdy kleszcz wymaga szybkiego usunięcia.

Czy preparaty na kleszcze dla psów są bezpieczne dla kotów?

Nie – wiele środków dla psów zawiera permetrynę, która jest śmiertelnie niebezpieczna dla kotów. Stosuj wyłącznie preparaty certyfikowane dla kotów, najlepiej polecone przez weterynarza.

Co zrobić po usunięciu kleszcza u kota?

Zdezynfekuj miejsce ugryzienia środkiem antyseptycznym. Przez 10-14 dni obserwuj kota i sprawdzaj, czy nie ma gorączki, apatii lub powiększonych węzłów chłonnych. Przy jakimkolwiek niepokojącym sygnale – jedź do weterynarza.

Twój kot jest zwierzęciem wychodzącym? A może w domu mieszka też pies, który na sierści może przynosić pajęczaki i „podzielić się” nimi z kotem? Zainwestuj w preparaty ochronne przeznaczone dla kotów, żeby zminimalizować ryzyko złapania kleszcza przez Twojego pupila. Miej też pod ręką kleszczołapki lub kleszczkartę – sprawne usunięcie kleszcza u kota w ciągu pierwszych 24 godzin to najlepsza ochrona przed chorobami odkleszczowymi.