Zapalenie ucha u psa – objawy i leczenie

Zawsze najważniejszym krokiem do wyleczenia jest prawidłowe zidentyfikowanie choroby. W przypadku zapalenia ucha u psa objawy są u większości osobników bardzo podobne. Czworonogi zwykle nadzwyczaj często drapią się po uszach i w ich okolicy.

Tym zachowaniom towarzyszy także nienaturalne przechylanie głowy na stronę bolącego ucha. W niektórych przypadkach dochodzi nawet do celowego ocierania głową o inne przedmioty. Wszystkie tego typu zachowania mogą świadczyć o bólu, który intensywnie doskwiera zwierzęciu i utrudnia mu normalne funkcjonowanie.

Warto też uważnie obserwować wygląd uszu. Jeżeli w ich obrębie dostrzeżesz jakiekolwiek niepokojące zmiany, trzeba natychmiast reagować. Do grupy takich objawów można zaliczyć między innymi:

• zaczerwienioną małżowinę,
• obrzęki,
• wydzielinę (zazwyczaj obfitą) – czyli wyciek z kanału słuchowego,
• swędzenie,
• nieprzyjemny zapach z ucha,
• strupki i rany wynikające ze zbyt intensywnego drapania się czworonoga.

Poza tym zawsze warto zwracać uwagę na wszelkie zmiany w zachowaniu pupila podczas wykonywania codziennych czynności. Więcej o sygnałach, które mogą świadczyć o chorobie, piszemy w artykule jak rozpoznać, że pies jest chory.

Zapalenie ucha u psa nie jest jednorodną chorobą – różni się miejscem występowania, objawami i sposobem leczenia.

Zapalenie ucha zewnętrznego (otitis externa) to zdecydowanie najczęstszy typ. Obejmuje kanał słuchowy zewnętrzny – tę część ucha, którą opiekun może zobaczyć i wyczyścić. Objawia się głównie świądem, wydzieliną, zaczerwienieniem i nieprzyjemnym zapachem. Przy odpowiednim leczeniu ustępuje w ciągu 1-2 tygodni.

Zapalenie ucha środkowego (otitis media) dotyczy przestrzeni za błoną bębenkową. Najczęściej jest powikłaniem nieleczonego zapalenia zewnętrznego. Objawy są poważniejsze – do wymienionych wyżej dochodzi wzmożony ból, a czasem zaburzenia równowagi. Leczenie trwa dłużej i wymaga zazwyczaj bardziej intensywnej farmakoterapii.

Zapalenie ucha wewnętrznego (otitis interna) to najpoważniejszy typ. Objawia się wyraźnymi zaburzeniami równowagi, kręceniem się w kółko, przechylaniem głowy i problemami z chodzeniem. Wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej – zwlekanie grozi trwałym uszkodzeniem słuchu lub układu przedsionkowego.

Żeby móc skutecznie zapobiegać chorobie, trzeba wiedzieć, co ją wywołuje. W przypadku zapalenia ucha u psa przyczyn może być co najmniej kilka. Bardzo często zdarza się, że taki stan wywołują niedrożności kanału słuchowego – warto więc dbać o regularne usuwanie woskowiny, ponieważ jej nadmiar zawsze wpływa negatywnie na zmysł słuchu.

Niemniej istotne jest wykluczenie innych poważnych chorób, które powodują stan zapalny. Do tej grupy zaliczają się między innymi nowotwory, urazy spowodowane przez ciała obce, zaburzenia hormonalne oraz obecność pasożytów, grzybów, bakterii czy drobnoustrojów chorobotwórczych.

Poza tym istnieje alergiczne zapalenie ucha u psa – wywołane przez różne alergeny. Organizm niekorzystnie reaguje na kontakt z drażniącymi substancjami i w niektórych przypadkach może się to objawiać powstawaniem stanów zapalnych w obrębie kanału słuchowego. Jeśli Twój pies zmaga się też z innymi objawami alergii – swędzącą skórą, łzawieniem oczu czy zaburzeniami trawienia – warto poczytać o alergii u psa i skonsultować z weterynarzem całościowe podejście do leczenia.

Które rasy są najbardziej narażone?

Psy z długimi, opadającymi uszami są znacznie bardziej narażone na zapalenia niż rasy z uszami stojącymi. Opuszczona małżowina ogranicza cyrkulację powietrza w kanale słuchowym, co sprzyja gromadzeniu się wilgoci i namnażaniu drobnoustrojów.

Do ras szczególnie predysponowanych należą:

• labrador retriever i golden retriever,
• cocker spaniel,
• cavalier king charles spaniel,
• basset hound,
• seter irlandzki.

Zwiększone ryzyko dotyczy też psów pływających (wilgoć w kanale słuchowym), psów z wąskimi kanałami słuchowymi oraz psów z alergią. U tych zwierząt profilaktyczna kontrola uszu jest szczególnie ważna.

Najskuteczniejszym sposobem na uniknięcie zapalenia ucha jest regularna profilaktyka. Spośród codziennych zabiegów pielęgnacyjnych najważniejsze to:

• usuwanie nadmiaru woskowiny, aby nie zalegała i w konsekwencji nie blokowała kanałów słuchowych,
• suszenie uszu po każdej kąpieli i po pływaniu – wilgotne środowisko to idealne warunki dla bakterii i grzybów,
• czyszczenie uszu co najmniej raz lub dwa razy w tygodniu poprzez użycie specjalnych preparatów – nie patyczków!

Jak prawidłowo czyścić uszy psa krok po kroku – z opisem preparatów i techniką – wyjaśniamy w poradniku pielęgnacja uszu psa.

Podejmowanie innych działań – bez konsultacji z lekarzem weterynarii – niesie za sobą ryzyko wyrządzenia jeszcze większych szkód. Słuch to bardzo ważny i jednocześnie delikatny narząd, który można łatwo uszkodzić. W konsekwencji istnieje ryzyko powstania nieodwracalnych zmian, a w szczególnych przypadkach nawet nieodwracalnej utraty słuchu.

Metody działania wybrane przez lekarza weterynarii to najlepszy sposób na pozbycie się zapalenia ucha u psa. Podstawę stanowi oczywiście dokładne zbadanie czworonoga – weterynarz oceni stan ucha otoskopem, a w razie potrzeby pobierze wymaz do badania cytologicznego lub mikrobiologicznego, by ustalić czy przyczyną są bakterie, grzyby czy pasożyty.

Bardzo często stosowane są krople antyseptyczne, ponieważ ich właściwości znakomicie spisują się w zwalczaniu zmian zapalnych. Warto jednak wiedzieć, że zabronione jest ich używanie, jeżeli nastąpiła perforacja błony bębenkowej (czyli powstał jej ubytek). W zależności od przyczyny weterynarz może zalecić krople z antybiotykiem, lekiem przeciwgrzybiczym lub preparatem przeciwpasożytniczym.

Koniecznie pamiętaj, aby nie próbować samodzielnie zwalczać zapalenia ucha u psa – co podać pupilowi decyduje lekarz. Oprócz tego krople i inne środki dla ludzi nie są przeznaczone dla zwierząt, a podanie ich pupilom mogłoby wyrządzić więcej szkody niż pożytku.

Każdy organizm reaguje inaczej. Zapalenie ucha zewnętrznego – przy prawidłowym leczeniu – ustępuje zazwyczaj w ciągu 1-2 tygodni. Zapalenie środkowego ucha wymaga dłuższej terapii: zwykle 4-6 tygodni, a niekiedy więcej. Zapalenie wewnętrzne to przypadek wymagający intensywnego leczenia i stałej kontroli weterynaryjnej – pełne wyjście z choroby może trwać kilka miesięcy.

Jeżeli pojawią się komplikacje lub choroba nawraca – czas rekonwalescencji może się wydłużyć. Dlatego tak istotny jest prawidłowy dobór leków, znalezienie przyczyny stanu zapalnego i konsekwentne dokończenie kuracji nawet po ustąpieniu widocznych objawów.

Zapalenie ucha u psa to schorzenie, które – przy szybkiej reakcji – jest w pełni uleczalne. Objawy takie jak intensywne drapanie ucha, przechylanie głowy, wydzielina lub nieprzyjemny zapach powinny skłonić opiekuna do niezwłocznej wizyty u weterynarza. Pupil powinien z dnia na dzień czuć coraz większe ukojenie – pod warunkiem, że stosuje się leczenie zalecone przez lekarza i dokończy się kurację do końca.

Regularne czyszczenie uszu i właściwa pielęgnacja psa to najlepsza inwestycja w zdrowie pupila – zarówno dla ras predysponowanych, jak i dla każdego czworonoga.