Dlaczego kot jest agresywny – jak objawia się agresja u kota?

Najprościej podzielić kocią agresję na aktywną i bierną.. W aktywnej dochodzi do ataku na inne zwierzę lub człowieka, a jej przejawy są dość oczywiste i łatwe do zaobserwowania – kot gryzie, i drapie swoją ofiarę.. Bierna agresja, nazywana również pasywną, jest podobna do psychicznego znęcania się nad ofiarą, której w przypadku kota najczęściej jest inny domowy pupil, pies lub kot.

Objawy aktywnej agresji i symptomy poprzedzające bezpośredni atak:

• zachowania odstraszające – kot może chować się, stroszyć sierść, sycz i warczeć
• wpatrywanie się – kot śledzi swoją ofiarę, wpatruję się w nią
• szybkie ruchy ogonem – kot machający nerwowo ogonem sygnalizuje w ten sposób otoczeniu swoje napięcie i stres

Agresja bierna najczęściej dotyczy drugiego zwierzęcia w domu i często jest niezauważana przez opiekunów. Nie ma tutaj rozlewu krwi, wyrywania futra, a sygnały dystansujące występują rzadko. Agresywny kot może między innymi intensywnie wpatrywać się w ofiarę, śledzić jej każdy krok, zagradzać własnym ciałem dostęp do miski lub wybranych stref w domu, wyganiać z ważnych zasobów takich jak kuweta czy legowisko. Kot ofiara zaczyna się powoli wycofywać z życia. Ten rodzaj agresji ma poważne i długofalowe konsekwencje dla samopoczucia i zdrowia ofiary.

Kocia agresja może mieć różne formy i być związana z konkretnymi sytuacjami. Dlatego tak ważne jest, by każdy przypadek traktować mocno indywidualnie. Najczęstsze rodzaje agresji to agresja terytorialna, agresja obronna, agresja przeniesiona i agresja związaną z zabawą.

• Agresja terytorialna u kota – związana z obroną własnej przestrzeni. Istnieje liniowa zależność, pomiędzy liczbą kotów zamieszkujących daną przestrzeń, a częstotliwością występowania zachowań agresywnych. Im więcej kotów, tym więcej agresji. Częstym powodem agresji terytorialnej jest wprowadzenie do domu innego zwierzęcia (psa lub kota) bez zachowania środków ostrożności i odpowiedniej pracy behawioralnej.
• Agresja obronna u kota – związana ze strachem i chęcią obronienia się przed potencjalnym zagrożeniem.
• Agresja przeniesiona u kota – to sytuacja, w której kot nie może skierować swoich emocji (lęku, złości, frustracji) na ich prawdziwe źródło, więc przekierowuje je na inne zwierzę lub człowieka. Wybuch agresji przynosi ulgę i mruczkowi robi się lepiej.
• Agresja związana z zabawą – często spotykana u kociąt z syndromem zbyt wczesnego odebrania od matki, które mają problemy z inhibicją gryzienia odczytywaniem sygnałów mówiących, że już „dość” i „boli”.

Szukając odpowiedzi na pytanie: dlaczego mój kot jest agresywny? – należy przede wszystkim sprawdzić stan zdrowia zwierzaka. Nagła agresja u kota najczęściej jest efektem toczącej organizm kota choroby i związanego z nią bólu. Niespodziewane zachowania agresywne mogą również pojawić się w reakcji na jakieś gwałtowne zmiany w otoczeniu kota.

Najczęstsze przyczyny zachowań agresywnych u kotów:

• słaba socjalizacja – w ciągu pierwszych miesięcy życia kot uczy się reagowania na rozmaite bodźce, w tym towarzystwo innych zwierząt i ludzi; u kotów, które w tym okresie nie miały kontaktu z człowiekiem i różnymi zwierzętami ryzyko wystąpienia zachowań agresywnych związanych ze strachem jest wyższe
• zbyt wczesne odebranie od matki – kocięta, które zostały odstawione od matki w wieku poniżej 16 tygodnia życia wykazują częste problemy z agresją i zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi, które świadczą o nieradzeniu sobie z emocjami.
• czynniki osobnicze – zachowania agresywne częściej odnotowuje się u niekastrowanych kotów oraz samic, które niedawno urodziły kocięta;
• zaawansowany wiek kota – starsze koty, z powodu rozmaitych schorzeń oraz osłabionego działania słuchu i wzroku mogą reagować agresją na zaskakujące je sytuacje i sygnalizować w ten sposób, że nie chcą być zaczepiane. Badania naukowe pokazują, że koty starsze są mniej cierpliwe dla swoich czworonożnych pobratyńców.
• lęki i stres – to uczucia, które mogą prowadzić do zachowań agresywnych u zwierząt; przyczyną stresu może być m.in. wizyta u weterynarza czy istotna zmiana w otoczeniu zwierzaka (np. przeprowadzka)
• złe wprowadzenie nowego zwierzęcia do domu – pojawienie się nowego pupila do stres dla zwierząt rezydentów. Musimy zrobić wszystko by wprowadzenie nowego członka rodziny przeszło jak najbardziej spokojnie. Nigdy nie należy wrzucić zwierząt do siebie z myślą, że jakoś się dogadają. Bo takie działanie zawsze powoduje problemy
• ból lub dyskomfort spowodowany chorobą bądź urazem – ból powoduje u kota stres, frustrację, zmniejsza pewność siebie i zwiększa zachowania lękowe. Nasz mruczek nie rozumie dlaczego ktoś robi mu krzywdę i dlaczego czuje dyskomfort. Często próbą radzenia sobie z bólem jest właśnie atakowanie innych domowników (ludzi i zwierząt)
• źle prowadzona zabawa – żadna część ciała opiekuna nie powinna służyć jako zabawka dla kota. Unikamy zabawy rękami czy nogami. Bo niestety takie zachowania łatwo wchodzą w nawyk.
• nuda – kot, który jest znudzony i nie ma zapewnionej odpowiedniej liczby bodźców często jest frustrowany i zaczyna szukać rozrywki sam. A taka rozrywka to często pilnowanie zasobów lub też czynne polowanie na inne zwierzę lub człowieka.

Zrozumienie przyczyn agresji u kota jest kluczowe do wdrożenia odpowiednich środków zaradczych.

Przede wszystkim należy przeprowadzić szczegółową obserwację zwierzaka i spróbować zauważyć kiedy zachowania agresywne się pojawiają. Zawsze zaczynamy jednak od wizyty u lekarza weterynarii, który wykluczy ewentualne problemy zdrowotne u naszego kota. W każdym przypadku warto skorzystać z pomocy behawiorysty, który wesprze opiekuna w ułożeniu odpowiedniej strategii radzenia sobie z zachowaniami agresywnymi. Praca z behawiorystą jest też o tyle istotna, że źle prowadzone działania ze strony opiekuna jedynie pogłębią problem zachowań agresywnych. Dodatkowo agresja należy do zachowań samonagradzających się, bo ataki przynoszą kotu ulgę. Jeśli czegoś z tym nie zrobimy, problem będzie się pogłębiał.

Agresja u kotów to poważny problem, który wymaga zrozumienia jego przyczyn oraz wdrożenia odpowiedniej terapii.  Z cierpliwością, właściwym podejściem i odpowiednio prowadzoną pracą behawioralną przy wsparciu behawiorysty można zwalczyć zachowania agresywne i poprawić jakość wspólnego życia.