Nierzadko zdarza nam się w sezonie letnim napotkać na swojej drodze wymizerowanego kota, który zdecydowanie stroni od człowieka – czy to na skutek wcześniejszych, często smutnych doświadczeń, czy po prostu ze względu na brak odpowiedniej socjalizacji. Taki przygarnięty kot wymaga szczególnie troskliwej opieki – również emocjonalnej, aby umiał dostosować się do nowych warunków, oswoić i przestać się bać. Analogicznie trzeba postępować ze zwierzakami przygarniętymi ze schroniska – jest to dla nich zupełnie nowa, stresująca sytuacja i trzeba być w tej sprawie dla nich bardzo wyrozumiałymi.
Nie można zakładać, że wzięty przysłowiowo „z ulicy” kot będzie po przestąpieniu progu naszego domu oddanym, mruczącym kłębuszkiem, łasym tylko na nasze pieszczoty. Bardziej prawdopodobnym scenariuszem jest to, że do takiej sytuacji będzie prowadzić daleka droga. W takim razie, co możemy zrobić?
Koty nie lubią zmian
Musimy zawsze pamiętać, że jakakolwiek zmiana otoczenia często wiąże się u naszego mruczka z silnym przeżyciem emocjonalnym, a co za tym idzie, ogromnym stresem. Taką zmianą jest oczywiście zabranie go z ulicy, przygarnięcie ze schroniska, adopcja z fundacji czy nawet kupno z hodowli!.
Wracając jednak do kotów „dzikusów”. Chociaż czasami wydaje się być to mocno nierealne, by takiego przybłędę, często uciekającego od człowieka, zatrzymać w mieszkaniu, to jednak koci behawioryści są optymistami, jeśli chodzi o udany proces oswajania. Zawsze w pierwszej kolejności rekomendują duże pokłady cierpliwości. Budowanie relacji z człowiekiem i nauka jego bliskości to bardzo trudna lekcja dla zwierzaka, który całe dotychczasowe życie spędził z dala od niego czy wręcz na ucieczkach od jego towarzystwa.
Pierwsze dni są zawsze najtrudniejsze – zwierzę zostaje wyciągnięte ze swojej rzeczywistości, jaka by ona nie była – i włożone do innej. Musi mieć czas na samodzielne oswojenie się z sytuacją, zapoznanie z domem i wszystkimi jego zakamarkami. Jeśli chcesz poznać dobry sposób, jak oswoić kota dzikiego, daj mu czas i nie oczekuj z początku żadnej integracji, ani tym bardziej poufałości.
Od czego zacząć, czyli jak udomowić kota?
Najlepiej od razu nie udostępniać takiemu dzikuskowi całego domu – wystarczy jedno, zamknięte pomieszczenie, w którym kot będzie odizolowany od nadmiaru wrażeń i bodźców. Większa ilość nieznanych rzeczy w otoczeniu może go początkowo mocno przytłoczyć, a tego nie chcemy. Zapewnij mu spokój, bezpieczne schronienie, miejsce do spania, najlepiej z okryciem – kocem czy szmatką pachnącą w znany mu, przyjemny sposób – i miski z jedzeniem i wodą.
Na początek to wystarczy – regularnie oczywiście sprawdzaj, jak się miewa Twój podopieczny, czy nie ma kłopotów z przyswajaniem pożywienia lub z piciem. Czas na to, jak oswoić kota z podwórka, może wyglądać różnie – każdy zwierzak indywidualnie przeżywa nową sytuację. Jeden może na adaptację potrzebować kilku dni, inny – kilku tygodni; to w porządku – w jednym i drugim przypadku. Jeśli idziemy powoli, ale do przodu, to znaczy, że to co robimy po prostu działa. Warto też do tego pokoju dać syntetyczne kocie feromony, które mogą pomóc szybciej zaaklimatyzować się nowemu mieszkańcowi.
Kot musi poczuć się bezpiecznie
Nowa sytuacja i otoczenie przestaną być tak stresujące dla zwierzaka, kiedy ten przekona się, że człowiek nie jest zagrożeniem i przyzwyczai się do jego obecności. Najłatwiej to osiągnąć, wykonując po prostu swoje zwykłe, rutynowe czynności, którym nowy członek rodziny może się przyglądać z bezpiecznej odległości czy z wybranego przez siebie ukrycia. Do jego pokoju możemy przyjść popracować, poczytać książkę, pooglądać telewizję na ściszonej głośności. Kiedy poczuje się pewniej, sam zacznie interesować się domowymi sprawami i nowym właścicielem. A wtedy pora na kolejny etap procesu pod tytułem „jak oswoić bezdomnego kota”.
Zwierzaka możesz zachęcić do pierwszych interakcji w prosty sposób, pokazując mu to, co budzi jego największe zainteresowanie. Jeśli chcesz sprawdzić, jak oswoić małego kota, wybierz jakąś ciekawą zabawkę. Jeśli chcesz przypodobać się starszemu kotu, zachęć go smakołykami i ulubioną karmą. Dzięki temu będzie on wiedział, że towarzystwo człowieka równa się wymiernym korzyściom.
Kiedy można zacząć głaskać kota w nowym domu?
Pewnie każdy w pierwszym odruchu chciałby nowego przyjaciela mocno przytulić i wyszeptać mu do ucha, że jest bezpieczny i nic więcej mu nie grozi. Niestety, w kocim świecie takie maniery i zachowania nie uchodzą na sucho. Nie staraj się na siłę szukać kontaktu fizycznego ze zwierzęciem – pierwsze próby podejmij dopiero po okresie wstępnego zaznajomienia z terenem i domownikami. Zapamiętaj – próby kontaktu zawsze muszą wyjść od strony kota. Ty możesz je wzmocnić smaczkiem, sosikiem czy ulubioną pastą.
O swoim dobrych zamiarach możesz też próbować przekonać kota w inny sposób, podsuwając mu na dłoni coś do przekąszenia, czy dając mu po prostu dłoń do powąchania. Nie zawsze moment, który wybierzesz, będzie odpowiedni dla jednej i drugiej strony. Jeśli kot reaguje strachem i agresją, nie próbuj dotykać go ani głaskać na siłę. Zwierzak sam musi się przekonać, że nie stanowisz dla niego zagrożenia.
Czego lepiej nie robić?
Nie oczekuj, że zwierzak od razu będzie wszystko wiedział. Nawet jeśli zirytuje Cię fakt, że załatwił się poza wyznaczonym miejscem, nie karć go ani nie krzycz na niego – to najszybszy sposób na zniweczenie tygodni Waszej cierpliwej i systematycznej pracy. Dla własnego dobra nie wchodź w interakcje z kotem, jeśli jest zły albo wystraszony – stracisz wypracowane zaufanie. Ostatecznie, jeśli wszystkie inne metody jak oswoić kota nie zdają egzaminu, poradź się zwierzęcego behawiorysty.
