Karma dla szczeniaków – czym się kierować przy wyborze?

Prawidłowe żywienie szczeniaka to wyzwanie, ale też inwestycja w jego zdrowie i sprawność w późniejszych latach życia.

Dwa etapy okresu szczenięcego

Okres szczenięcy dzieli się na dwa główne etapy: do momentu odsadzenia i po odsadzeniu.

Do momentu odsadzenia głównym pokarmem szczeniaka jest siara i mleko matki, które dostarczają psu wszystkich niezbędnych składników odżywczych, witamin i minerałów, a także ważnych przeciwciał i hormonów. Szczenię ssie wyłącznie mleko matki mniej więcej do 4. tygodnia życia. Po tym okresie można już rozpocząć dokarmianie malucha, które ma na celu przede wszystkim naukę pobierania stałych pokarmów i wspomożenie dojrzewania przewodu pokarmowego. Moment odsadzenia szczeniaka, czyli zaprzestania karmienia przez sukę, następuje najczęściej między 6. a 8. tygodniem życia pieska.

Po odsadzeniu zmiana systemu żywienia nie powinna być gwałtowna. W przypadku adopcji szczeniaka najbezpieczniej jest kontynuować sposób żywienia z „rodzinnego domu” przez kolejne 7-14 dni, uważnie obserwować zachowanie pieska oraz kontrolować ilość i jakość jego kału. Docelową karmę dla szczeniaka możesz w tym czasie powoli wprowadzać do codziennego menu, żeby przyzwyczaić pieska do nowego smaku i konsystencji.

Częstotliwość karmienia szczeniaka

Szczenięta, podobnie jak małe dzieci, mają niewielkie żołądki, dlatego w początkowym okresie życia dzienną dawkę pokarmu dzieli się na kilka porcji. Poniższa tabela pokazuje, jak zmienia się częstotliwość karmienia wraz z wiekiem pieska.

Powyższy schemat możesz modyfikować w zależności od specyficznych potrzeb konkretnego szczeniaka, najlepiej zawsze po konsultacji z weterynarzem.

W pełnoporcjowej karmie dla szczeniąt powinny znaleźć się wszystkie niezbędne składniki pokarmowe oraz witaminy i minerały – w odpowiednich ilościach i proporcjach. Poniższa tabela zbiera najważniejsze wartości, a pod nią znajdziesz szczegóły dla każdego składnika.

Zapotrzebowanie na energię

Zapotrzebowanie na energię u szczeniąt jest zdecydowanie większe niż u dorosłych przedstawicieli danej rasy. Przyjmuje się, że do momentu osiągnięcia przez psa 50% końcowej masy zapotrzebowanie na energię jest około 3 razy większe i wraz ze wzrostem stopniowo się obniża. U szczeniąt ras miniaturowych i małych zapotrzebowanie energetyczne bywa niższe od standardowego, a u szczeniąt ras dużych i olbrzymich – większe.

Zapotrzebowanie na białko

Białko i wchodzące w jego skład aminokwasy to najważniejsze składniki odżywcze dostarczane z pożywieniem – to podstawowy budulec wszystkich tkanek organizmu. Zapotrzebowanie na białko u szczeniąt różni się pod względem jakościowym i ilościowym od zapotrzebowania dorosłych psów. Maluchy po odsadzeniu, do około 14. tygodnia życia, powinny otrzymywać minimum 25% białka w suchej masie karmy. Później to zapotrzebowanie spada do około 20%. W karmie dla psów rosnących powinno znajdować się białko o zwiększonej zawartości konkretnych aminokwasów – przede wszystkim argininy, tryptofanu i metioniny.

Zapotrzebowanie na tłuszcz

Tłuszcz to najbardziej skoncentrowane źródło energii i dostarcza psom w każdym wieku bardzo ważnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Karma dla szczeniąt powinna zawierać co najmniej 8,5% tłuszczu w suchej masie, dostarczanego przede wszystkim pod postacią kwasu linolowego, kwasu arachidonowego i kwasu alfa-linolenowego.

Zapotrzebowanie na wapń i fosfor

Dwa najważniejsze dla wzrostu szczeniąt składniki mineralne to wapń i fosfor. Szczenięta potrzebują ich znacznie więcej niż psy dorosłe – w suchej masie pokarmu powinno znajdować się 0,8-1,8% wapnia oraz 0,7-0,9% fosforu. Liczy się nie tylko sama ilość, ale też wzajemna proporcja obu pierwiastków. Na przyswajanie tych składników wpływa również reszta składu karmy (m.in. ilość włókien pokarmowych i witaminy D) oraz pH treści przewodu pokarmowego zwierzaka. Pełnoporcjowa karma dla szczeniąt w zdecydowanej większości zaspokaja zapotrzebowanie psiaków na wszystkie składniki mineralne.

Sprawdź w naszym artykule, jak odczytać zawartość karmy i minerałów z etykiety.

Najlepsza karma dla szczeniaka to sprawdzony, dobrze zbilansowany produkt renomowanego producenta, dedykowany psom rosnącym danej wielkości. Powinny to być pozycje przeznaczone dla szczeniąt ras małych, średnich lub dużych.

Niektóre karmy komercyjne oferują produkty dla szczeniąt w dwóch wersjach: dla maluchów bezpośrednio po odsadzeniu oraz nieco starszych, od odsadzenia do wieku dorosłego. Karmy dla szczeniąt najczęściej opisane są jako JUNIOR lub karma dla juniorów. Czytając etykietę, stawiaj na produkty z nazwanym źródłem białka zwierzęcego na pierwszym miejscu składu, a nie z ogólnikowymi „produktami pochodzenia zwierzęcego”.

W linii funkcjonalnej produktów marki Butcher’s znajdują się m.in. pełnoporcjowe karmy dopasowane do potrzeb szczeniąt od momentu odsadzenia do osiągnięcia dorosłości. To karmy kompletne i pełnowartościowe, dostarczające pieskom niezbędnych składników pokarmowych najwyższej jakości i w odpowiednich proporcjach. Są to np. Butcher’s Junior kawałki w galaretce z kurczakiem lub jagnięciną oraz Butcher’s Junior pasztet z kurczakiem i jagnięciną lub z indykiem i wołowiną.

Szczeniak dobrze rośnie zarówno na dobrej suchej, jak i mokrej karmie – liczy się przede wszystkim to, by była pełnoporcjowa i przeznaczona dla psów rosnących. Wielu opiekunów łączy obie formy: sucha buduje kaloryczny trzon diety i przyzwyczaja pieska do gryzienia, mokra kusi zapachem oraz dostarcza wody.

U najmłodszych maluchów, które dopiero uczą się jeść stały pokarm, sprawdza się mokra karma lub sucha namoczona ciepłą wodą – miękką konsystencję łatwiej im pobrać i przełknąć. Z czasem, gdy piesek pewnie gryzie, możesz zwiększać udział suchych granulek. Jak bezpiecznie łączyć obie formy w jednej misce, opisujemy w artykule mieszanie suchej i mokrej karmy dla psa. Więcej o samym wyborze granulatu znajdziesz w tekście jaka sucha karma dla psa.

Mimo ogromnej miłości do zwierzaków i pełnego zaangażowania w opiekę zdarza nam się popełniać błędy, również przy żywieniu szczeniąt. Oto te, które przytrafiają się najczęściej.

Chęć przyspieszenia tempa wzrostu

Ten problem dotyczy przede wszystkim szczeniąt ras dużych i olbrzymich, których urodzeniowa masa ciała stanowi najczęściej maksymalnie kilka procent masy dorosłego przedstawiciela danej rasy, a tempo przyrostu masy w pierwszych tygodniach życia jest wielokrotnie wyższe niż u szczeniąt mniejszych ras.

Właściciele, chcąc pomóc szczeniakom w osiągnięciu docelowej masy, podają im karmę wysokoenergetyczną lub zwiększone porcje. Pamiętaj jednak, że okres wzrostu dużych psów bywa nawet czterokrotnie dłuższy (przeważnie 18-24 miesiące) niż okres wzrostu psów miniaturowych, małych i średnich (przeważnie 6-12 miesięcy) – nie musisz więc przyspieszać i przekarmiać szczeniaka, który ma po prostu więcej czasu na osiągnięcie „dorosłej” masy ciała. Takie działania mogą prowadzić do nadwagi lub otyłości, przeciążenia szkieletu i nadmiernego obciążenia stawów. Właśnie dlatego karmy dla dużych ras często wzbogaca się o składniki wspierające stawy, takie jak glukozamina i chondroityna.

Zbyt wczesne przestawienie na dietę dla psów dorosłych

Karma dla szczeniąt powinna być stosowana do momentu osiągnięcia przez psa dojrzałości i docelowej masy ciała. Wcześniejsza rezygnacja ze specjalnej karmy dla psich maluchów może wiązać się z niewystarczającą podażą najważniejszych składników pokarmowych, witamin i minerałów. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do momentu zmiany, skonsultuj je z weterynarzem przed podjęciem decyzji. Więcej o tym, kiedy piesek przestaje być szczeniakiem, przeczytasz w artykule czy mój piesek to junior, czy już dorosły pies.

Stosowanie dodatkowej suplementacji

Dodatkowa suplementacja jest niezbędna tylko w określonych sytuacjach i nie powinna być stosowana bez wyraźnego wskazania lekarza weterynarii. Podawanie suplementów, gdy szczeniak zjada odpowiednie ilości wysokiej jakości, właściwie zbilansowanej karmy, może doprowadzić do zaburzeń. Do najczęstszych należą problemy wynikające z nadmiernej podaży wapnia – hiperkalcemia i hipofosfatemia, zaburzenia wzrostu oraz zaburzenia rozwoju kości.

Stosowanie mleka krowiego w zastępstwie mleka psiej matki

Mleko suki to jedyny pokarm dla szczeniaka mniej więcej do 4. tygodnia życia, a odsadzenie malucha następuje między 6. a 8. tygodniem. Jeśli z jakichkolwiek powodów konieczny jest sztuczny odchów w tym pierwszym okresie, błędem jest podawanie psu mleka krowiego. Mleko suki zawiera 4-10% białka, 8-12% tłuszczu, a stężenie laktozy wynosi średnio 3,7%. Krowie różni się od niego znacząco – ma dużo mniej białka i więcej laktozy oraz jest nawet dwukrotnie mniej energetyczne. Jeśli zachodzi konieczność odchowania malucha wymagającego karmienia mlekiem, najlepszym rozwiązaniem jest dobrej jakości mleko dla psa w postaci preparatów mlekozastępczych.

Do jakiego wieku podawać karmę dla szczeniaka?

Karmę dla szczeniąt podawaj aż do osiągnięcia przez psa dojrzałości i docelowej masy ciała. U ras małych i średnich to zwykle 6-12 miesięcy, u dużych i olbrzymich nawet 18-24 miesiące. Przy wątpliwościach zapytaj weterynarza.

Ile białka powinna mieć karma dla szczeniaka?

Do około 14. tygodnia życia szczenię potrzebuje minimum 25% białka w suchej masie karmy, później zapotrzebowanie spada do około 20%. Ważne jest przy tym, by białko pochodziło głównie ze źródeł zwierzęcych.

Jak często karmić szczeniaka?

To zależy od wieku. Maluch w wieku 6-8 tygodni je 5-6 razy dziennie, w 3. miesiącu 4 razy, w 5. miesiącu 3 razy, a po 7. miesiącu przechodzi na 2 posiłki dziennie.

Czy szczeniak może jeść karmę dla dorosłego psa?

Nie jest to dobry pomysł. Karma dla dorosłych psów nie pokrywa zwiększonego zapotrzebowania rosnącego organizmu na białko, wapń, fosfor i energię, dlatego maluch powinien jeść karmę oznaczoną jako junior.

Sucha czy mokra karma dla szczeniaka?

Obie formy są dobre, o ile są pełnoporcjowe i przeznaczone dla psów rosnących. Najmłodszym maluchom łatwiej pobierać karmę mokrą lub suchą namoczoną wodą, a z czasem można zwiększać udział granulatu.

Karmienie szczeniąt wymaga uwagi zarówno przy doborze produktu, jak i przy przechodzeniu przez kolejne etapy wzrostu psich dzieci. Dobra karma dla szczeniaka powinna kompletnie zaspokajać potrzeby żywieniowe rosnącego psa: dostarczać składników pokarmowych wysokiej jakości, we właściwych ilościach i proporcjach, oraz być dopasowana do rasy, docelowej wielkości psa i tempa jego wzrostu. Jeśli zadbasz o to od pierwszych tygodni, dasz pupilowi najlepszy możliwy start w dorosłe, zdrowe życie.